Size en yak?n AMATEM / ÇEMATEM merkezine kimli?inizle ba?vurman?z halinde tedavi deste?i alabilirsiniz. 18 ya? alt?nda olanlar birinci dereceden bir yak?n? ile birlikte ÇEMATEM’e, 18 ya? ve üstünde ise yak?n? olmadan da AMATEM’e ba?vurabilmektedir. E?er ilinizde ba??ml?l?k tedavi merkezi bulunmuyorsa psikiyatri klini?i bulunan bir sa?l?k kurumuna yada aile hekiminize ba?vurabilirsiniz. Diledi?iniz zaman size en yak?n tedavi merkezi hakk?nda bilgi için 191 hatt?ndan destek alabilirsiniz.
Uyu?turucu madde kullananlar tedavi olabilir mi?
Evet, uyu?turucu madde kullanan ki?iler tedavi olabilir. Özellikle tedavi ilkelerini yerine getiren ki?ilerde uyu?turucu maddeyi b?rakma oran? çok yüksektir. ullan?lan uyu?turucu madde esrar, eroin, ekstazi fark etmez. Tedavi sadece ki?inin uyu?turucu maddeyi b?rakmas?n? de?il, sosyal ya?am?na geri dönmesini ve ya?am?n? sa?l?kl? biçimde sürdürebilmesini de içerir. Bu ise uyu?turucu maddesiz ya?am tarz?n?n in?a edilmesi ile mümkün olmaktad?r.
Tedavide ba?ar? oran?n?n ara?t?rmalarda %40 oldu?u bildirilmektedir. Ki?inin tedavi olma motivasyonu ve tedaviye uyumu çok önemlidir. Kullan?c?lar aras?nda “bu hastal???n bir tedavisi olmad???” yolunda bir kan? yerle?mi?tir. Halbuki, bu yanl?? bir kan?d?r. ?steklilik ve kararl?l?k tedaviyi mümkün k?lmaktad?r.
Yap?lan ara?t?rmalar, ?eker hastalar?n?n uyu?turucu madde kullan?c?lar?na göre tedaviye daha uyumsuz oldu?unu göstermektedir. Ancak uyu?turucu madde kullan?m?nda hastal???n tekrar? sadece t?bbi sorunlara yol açmamaktad?r. Ayn? zamanda sosyal, ekonomik ve adli sorunlara da yol açmaktad?r. Ki?inin uyu?turucu madde kullan?m?n? daha büyük y?k?ma yol açt??? ve ya?am kalitesini dü?ürdü?ü için, di?er hastal?klar?n tekrar?ndan daha önemlidir.
Ba??ml?l?k tedavisinde süre nedir?
Ba??ml?l?k tedavisi uzun sürelidir. Ki?inin tedavide kald??? süre artt?kça, tedavinin ba?ar?l? olma ihtimali artar. Tedavinin süresi ki?iden ki?iye de?i?ir.
Ki?inin 6 ay uyu?turucu madde kullanmas?na t?bbi literatürde “k?smi düzelme” ad? verilmektedir. Bu nedenle tedavinin aral?kl? da olsa en az 6 ay sürmesinde yarar vard?r.
Ancak tedavi süreci bir y?l kadar deam etmelidir. Bir y?l?n sonunda da gerekli durumlarda tedaviye devam edilmesi gerekti?i bildirilmektedir. Ba??ml?l?kta tedavinin ömür boyu sürmesi gerekti?ini ileri süren çal??malarda vard?r.
Tedavi yöntemleri nelerdir?
Öncelikle ki?i ba?vurdu?u zaman bedeninin uyu?turucu maddeden ar?nd?r?lmas? gerekir. Buna detoksifikasyon ad? verilir. Eroin gibi baz? uyu?turucu maddeler b?rak?ld???nda ciddi yoksunluk belirtileri ortaya ç?kaca?? için t?bbi bir tedavinin uygulanmas?n? gerekli k?lar.
Tek ba??na ilaç tedavisi yeterli de?ildir. Ki?inin kendisini tan?mas?, uyu?turucu maddeyi kullanma davran???n? ö?renmesi, uyu?turucu madde kullanma nedenlerini anlamas?, tekrar ba?lamamas? için neler yapmas? gerekti?ini ö?renmesi sa?lan?r.
Bu amaçla bireysel ve grup terapileri yararl? olmaktad?r. Ailenin ve ba??ml? ki?inin e?itimi de tedavinin içinde yer almaktad?r. Tedavi süresi uzad?kça ba?ar? ?ans? artar.
Tedavide ba?ar?y? art?ran faktörler nelerdir?
Ba??ml?l?k tedavisindeki ba?ar? ki?iye, çevreye ve yönteme göre de?i?kenlik gösterir. Tedavide ba?ar?y? art?ran faktörlerden en önemlisi ki?inin istekli ve kararl? olmas?d?r. Ba??ml? kendini de?i?tirmeye çal???rken, ailesi de de?i?imlere u?ramay? kabul etmelidir. Bu noktada ailenin deste?i önemlidir.
Uzun süreli tedavide olmak, ba?ar? ?ans?n? art?rmaktad?r. Ba??ml?l???n tedavisi her tip uyu?turucu madde kullan?m? için benzerdir. E?er ki?i kendisinin ba??ml? oldu?unu unutmaz, tedaviye uyum gösterir ve yar?da b?rakmazsa ba?ar?l? olma ?ans? yüksektir.
Ki?i yard?m almadan ba??ml?l?ktan kurtulabilir mi?
Esrar, eroin, ekstazi gibi uyu?turucu maddeler, sigara ve alkol ba??ml?l??? beyinde de?i?iklikler yarat?r. Bu biyolojik de?i?iklikler, ki?inin çevresi, psikolojisi ve sosyal sorunlar? ile etkile?ir. Tedavi ise de?i?imin gerçekle?mesi ile mümkün olmaktad?r.
De?i?imin hangi alanlarda olmas? gerekti?i, riskli durumlar?n belirlenmesi ve buna kar?? önlemlerin geli?tirilmesi, yeni davran?? modellerinin benimsenmesi ancak belli baz? yard?mlar?n al?nmas? ile mümkün olmaktad?r. Bu nedenle ki?inin profesyonel destek almas? iyile?me ?ans?n? art?r?r.
Kulland??? uyu?turucu maddeye göre ki?inin tedavinin ?ans? nedir?
Ba??ml?l?k tedavisinde en önemli etken ki?inin istemesi ve ba??ml?l?k tedavisinin kurallar?na uymas?d?r. Bunlar gerçekle?tikten sonra ki?inin kulland??? uyu?turucu maddenin büyük bir önemi yoktur.
Yatarak m?, ayaktan tedavi mi?
Tedavinin türü ki?iden ki?iye de?i?ir. Genel olarak ayaktan tedavi daha yararl?d?r. Bunun en önemli nedeni ki?inin kendi ya?am?n? de?i?tirmeden, bulundu?u çevre ve ko?ullar içinde alkol veya uyu?turucu madde kullanmamay? ö?renmesidir.
Ancak ki?i kendisini alkol ve uyu?turucu maddeden uzak tutam?yor, arkada? çevresinin bask?s?na kar?? koyam?yorsa, bu durumda izole edilmesi yani hastaneye yat?r?larak tedavi edilmesi yararl? olacakt?r.
Detoksifikasyon (ar?nd?rma) nedir?
Detoksifikasyon t?bbi bir dönemdir. Kullan?lan uyu?turucu maddenin b?rak?ld?ktan sonra ortaya ç?kan yoksunluk belirtilerinin kald?r?lmas?n? hedefler. Her uyu?turucu maddenin yoksunluk belirtisinin niteli?i ve ?iddeti farkl?d?r. Yoksunluk belirtilerinin ?iddeti ki?iden ki?iye de de?i?ebilir. Uyu?turucu madde kullan?m? s?ras?nda bedenin kurdu?u denge, uyu?turucu madde b?rak?ld?ktan sonra yeni bir denge olu?turmaya çal???r. ??te bu dönemde önemli bedensel sorunlar ya?anabilir. Bu bedensel belirtileri gidermek için t?bbi müdahaleler gerekir.
Detoksifikasyon süreci tek ba??na tedavi de?ildir. Detoksifikasyon a?amas?n? takiben terapi ve rehabilitasyon sürecinin ba?lamas?, iyilik sürecini uzatacakt?r. Sadece ar?nma tedavisi ile tedavi tamamlanm?? olmaz.
Ar?nma uyu?turucu maddenin vücuttan temizlenme sürecidir ve tedavinin sadece ba?lang?c?d?r. Ar?nmadan sonra ki?inin kendisini tan?mas?, uyu?turucu maddeyi kullanma davran???yla ba?a ç?kmas?n? ö?renmesi, uyu?turucu madde kullanma nedenlerinin üstesinden gelmesi, tekrar ba?lamamas? için neler yapmas? gerekti?ini ö?renmesi gerekir. Tedavi süresi uzad?kça ba?ar? ?ans? artar.
Ba??ml?l?k terapisi nedir?
Ba??ml?l?kta terapi;
- Ki?inin kendini tan?mas?, anlamas? ve kendini de?erlendirme yetisini kazanmas?n?,
- Uyu?turucu madde kullanmaya ba?lama nedenlerinin ara?t?r?lmas?n? ve bununla ilgili etkenlerin ortadan kald?r?lmaya çal???lmas?n? (ki?ilik sorunlar?, güvensizlik vb),
- Söz konusu uyu?turucu maddelerin kendisinde yaratt??? etkileri tan?mas?n?,
- Tekrar kullanmaya ba?lamas?n?n engellenmesi için gerekli bilgileri ve yetileri kazanmas?n?,
- Altta yatan veya e?lik eden ruhsal sorunlar?n tedavisini,
- D?? dünyaya kar?? kendisini haz?rlamas?n? sa?lamaya yöneliktir.
Bu amaçla uygulanan bireysel ve grup terapilerinin ba??ml?l???n tedavisinde yeri büyük olmaktad?r.
Tekrar kullanmaya ba?lama oran? nedir?
Ba??ml?l?k yineleyen bir hastal?kt?r. Genelde uyu?turucu madde kullananlar?n birden fazla tedavi giri?imleri vard?r. Tedavi giri?imi say?s? artt?kça, tedavi ?ans?n?n azalmad??? bilinmektedir.
Bu nedenle, birkaç kez ba?ar?s?z tedavi giri?imi ki?iyi ve çevresini karamsar k?lmamal?d?r. Her yeniden kullanmaya ba?lama, asl?nda ki?i için ö?retici bir süreç olarak görülmelidir.
E?er bu tekrarlardan ki?i bir ?eyler ö?renebilirse, bir daha ki sefere yeniden ba?lamamas? için gerekli önlemleri alabilir. Alkol veya uyu?turucu maddeyi b?rakt?ktan sonraki ilk aylarda tekrar kullanmaya ba?lama riski daha yüksektir. Bu nedenle, özellikle ilk bir y?l içinde ki?inin tedavilere devam etmesi büyük önem ta??r.
Kullan?lan uyu?turucu madde tamamen b?rak?lmal? m??
E?er ba??ml?ysan?z, kulland???n?z uyu?turucu maddeyi tamamen b?rakmak gerekir. Ba??ml? olan ki?ilerde kullan?lan uyu?turucu maddeyi azaltmak mümkün de?ildir. Tabi ki bunu deneyebilirsiniz, ancak tüm ara?t?rmalar ba??ml? ki?ilerin kulland?klar? uyu?turucu maddeyi b?rakmad?klar? azaltt?klar? zaman, tekrar eskisi gibi kullanmaya ba?lad?klar?n? göstermektedir.
Asl?nda tüm uyu?turucu maddeleri b?rakmak daha do?rudur. Çünkü, sadece kulland???n?z uyu?turucu maddeyi b?rakmak yeterli olmaz. Di?er uyu?turucu maddeleri kullanmaya devam ederseniz, uyu?turucu madde kullan?m al??kanl???n?z devam etmi? olacakt?r. Ba?ka uyu?turucu maddelerin verdi?i etkiler dolay?s?yla kontrolü kaybedecek ve b?rakt???n?z uyu?turucu maddeyi de tekrar kullanmaya ba?lama ihtimaliniz yüksek olacakt?r.
Kaynak:
http://www.uyusturucu.info.tr/tedavi_uyusturucu.asp

